Erasmus ile Macaristan’a gidebilmek bir süreç, gittikten sonra ise orada kalabilmek ayrı bir süreç.
İlk süreçten yani vize sürecinden daha önceden detaylı olarak bahsetmiştim. Vizeniz, başvurunuzdan yaklaşık 15 gün sonra elinize geçmiş olacak. Vizenizi kontrol ettiğinizde farkedeceğiniz üzere tüm kalış sürenizi kapsayan Eğitim Amaçlı – D tipi – 30 Günlük – Tek Girişlik bir vizeniz var. Bu vize ile Macaristan’a –veya bir başka deyişle Schengen Bölgesi‘ne– bir kez giriş yapabilir ve bu girişinizde de en fazla 30 gün ülkede resmi olarak kalabilirsiniz. Biz eğitim için gittiğimizden dolayı haliylen 30 günden daha uzun süre kalmamız gerekiyor. Bu da bizi bir sonraki aşamaya götürüyor:
Oturma İzni
Evet vize almak, Macaristan’da kalmak için yeterli değil. Ülkeye giriş yaptıktan sonra 30 gün içerisinde oturma izni için başvuruda bulunup, “Oturma İzni / Residence Permit (Tartózkodási Engedély)” almamız gerekiyor.
Görebileceğiniz üzere oldukça basit, kredi kartların bir belge. Ama ne derler bilirsiniz: “Mühim olan boyu değil işlevi.”
- Sahip olduğunuz vize sadece Schengen Bölgesi’ne tek girişlik ve 30 gün süreyle kalma için kullanılabiliyor.
- Schengen Bölgesi’ne giriş yaptığınız andan itibaren 30 gün içerisinde başvuruda bulunmak zorundasınız.
- Eğer ki Oturma İzni almadan Schengen Bölgesi’nden çıkarsanız tekrardan mevcut vizeniz ile girebilmeniz mümkün değil.
- Ve hatta, söylenenlere göre, Oturma İzni almadan Macaristan’dan çıkarsanız ve eskaza bir yerde pasaport/vize kontrolüne denk gelirseniz, vizeniz geçersiz olacağından dolayı sınır dışı edilebilirsiniz. O yüzden her ihtimale karşı oturma izni almadan ülkeden ayrılmamaya özen gösterin.
- Pasaportunuz ve Oturma İzniniz ayrı ayrı işlevlere sahiptir. Bu yüzden her zaman her ikisini de yanınızda mutlaka taşıyınız. Pasaportunuz kimliğiniz, Oturma İzniniz ise vizeniz olarak geçerlidir. Olası bir kontrolde her ikisini de göstermek mecburiyetinde kalabilirsiniz.
Her ne kadar adı çok korkutucu gelse de, belgeyi alma işlemi aslında oldukça basit. Tıpkı vize başvurusunda olduğu gibi hazırlamanız gereken ve temin etmeniz gereken bir dizi belge var. Bunları edindikten sonra geriye sadece teslim etmesi kalıyor. Eğer şanslıysanız belgelerinizi teslim eder etmez, benim gibi çok da şanslı bir insan değilseniz belgeleri teslim etmenizden itibaren 15 gün içerisinde Oturma İzni’nizi alıyorsunuz. Ben Şubat sonunda başvurup 14 Mart’ta belgemi alabilmiştim.
Oturma İzni Başvurumuzu Nereye Yapıyoruz?
Vize başvurunuzu yaptıktan sonra konsolosluktaki görevli muhtemelen size de konuyla ilgili bilgi vermiş ve Macaristan’da başvurunuzu nereye yapacağınızı gösteren bir kağıt vermiştir. Bu kağıtta başvuru yapacağınız yerin açık adresi ve telefon numarası yazıyor. Google Maps’ten ufak bir araştırmayla ilgili yeri bulabilirsiniz. Gitmeden önce internette yapacağınız bir araştırmayla da hangi saatler arasında ofislerin açık olup hizmet verdiğini mutlaka kontrol edin. Zira bizdeki gibi her gün 8-17 arası çalışmıyorlar.
Erasmus ile Budapeşte’ye gelecek olanlar, başvurularını Budafoki útca üzerinde yer alan “Office of Immigration and Nationality” binasında yer alan Customer Service Office III numaralı odada yapabilirler.
E iyi güzel de burası nerede? Nasıl gideceğim ben oraya?
Office of Immigration and Nationality, “1117 Budapest, Budafoki utca 60, Sztregove köz.” adresinde yer alıyor.
Ofis haftanın beş günü çalışıyor. Çalışma saatleri şu şekilde:
- Pazartesi: 8:30 – 13:00
- Salı: 13:00 – 18:00
- Çarşamba: 8:30 – 12:00
- Perşembe: 8:30 – 13:00
- Cuma: 8:30 – 12:00
Yine de, olası değişikliklere karşın gitmeden önce şu adresten güncel çalışma saatlerini kontrol etmeyi ihmal etmeyin.
Ofise ulaşım için alternatif bir çok yol var. Benim kullandığım ve önerebileceğim yol şu şekilde:
- Bir şekilde, bulunduğunuz yerden önce Móricz-Zsigmund körtér‘e ulaşın. Burası oldukça merkezi bir noktadaır ve çeşitli tramvayların kesişim noktalarından biridir. Budapeşte’yi neredeyse bir baştan bir başa dolaşan 6 numaralı tramvayın son durağıdır. Keza oldukça popüler olan 47 ve 49 nolu tramvaylar da buradan geçer.
- Móricz-Zsigmund körtér’e ulaştıktan sonra Karinthy Frigyes útca‘yı bulun. Burası 6 numaralı tramvayın son durağının olduğu caddedir. Zaten otobüs durağı da hemen tramvayın karşısında bulunuyor.
- Belirttiğim gibi, hemen caddenin girişinde 6 numaralı tramvay durağının karşısında otobüs durağını ve durakta bekleyen otobüsleri göreceksiniz. Hiç çekinmeden üzerinde 33, 33E veya 33A yazan siyah/lacivert otobüslerden herhangi birine atlayın.
- Otobüse bindikten sonra yaklaşık 10 dakika sürecek yolculuğunuzun ardından 5. durukta ineceksiniz: Hengermalom út.
Burada indikten sonra, yukarıdaki fotoğrafta da görülen ışıklardan karşıya geçiyorsunuz ve hemen oradaki ara sokaktan düz devam ediyorsunuz. Binanın sol yüzeyindeki kapıları göreceksiniz. İçlerinden Brunch Office No: III yazan kapıdan içeriye girin.
Bu arada, benim gibi yapıp da otobüs içinde boşuna panik olmayın. Aman durağı kaçırdım mı aman bu geçen kaçıncı duraktı. Ahanda otobüs durdu şimdi burası durak mı diye. Eğer birileri inip binmiyorsa orası durak değil. Zira tüm duraklarda otobüs duruyor. O yüzden rahatlıkla beş durak sayabilirsiniz. Ki aslında saymaya da hiç gerek yok. Eğer hemen Macaristan’a gittiğiniz gibi başvurunuzu yapmayıp ayak sürttüyseniz zaten otobüs, tramvay, metrodaki sisteme alışmışsınız demektir. Tüm toplu taşıma araçlarında elektronik sistem mevcut. Size hangi durakta olduğunuzu ve bir sonraki durağın hangisi olduğunu söylüyor. O yüzden ekranları takip edip ilgili durakta inebilirsiniz.
Hadi diyelim ona da dikkat etmediniz. O zaman, hemen durağın önünde, sağ tarafınızdaki devasa Tesco binasını görürsünüz, bunu kaçırmanız mümkün değil; otobüs tam önünde duruyor.
Hala daha bulamadıysanız, kusura bakmayın ama, bir zahmet bulamayın da, kaybolun orada e mi?!
E tamam hadi diyelim binayı bulduk. Peki hangi belgeler lazım olacak başvuru için yanımızda ne götürelim?
Zaten bu Erasmus programı başından sonuna kadar bir şeyler için belge toplamakla geçiyor sanırım. Ön başvurusu aşaması basit geçiyor. Sonrasında asıl belgeleri toplamak başlı başına bir dert. Oradan sağ çıktıktan sonra sırada vize var. Oturma izni de en azından vize kadar belge gerektiren bir süreç. Neyse ki toparlanmaları biraz daha rahat oluyor. Kabaca aşağıdaki listede detaylarıyla yer alan belgelere ihtiyacınız olacak. Tüm belgeleriniz hazır bir şekilde giderseniz hiç bir problemle karşılaşmadan oturma izninizi alabilirsiniz:
1. Certification About Registry
Bu belge, Macaristan’a vardıktan ve okula kaydınızı yaptıktan sonra üniversite tarafından Macarca hazırlanmış, ıslak imzalı kopya olarak size veriliyor.
Bu belge Macarca hazırlanmış olmak zorunda.
2. Passport
Pasaportunuz –zaten– yanınızda olsun. Belgelerle birlikte pasaportunuzu da görevliye veriyorsunuz. Ayrıca işlemleri hızlandırmak ve bir de fotokopi sıkıntısına düşmemek için gitmeden önce pasaportunuzu ilk sayfasının ve vizenizin fotokopisini de çektirip yanınıza alın. Zira fotokopileri de istiyorlar. Eğer ihtiyacınız olursa ofis içerisinde metal Forint ile çalışan fotokopi makinası da var.
3. One Passport Size Photo
Bir adet, biyometrik fotoğraf. Vize başvurusunda, hatırlarsanız, size arkası mühürlü bir fotoğraf vermişlerdi. Hatırlamayanlara da hatırlatalım. Vize başvurusunda, başvuru esnasında verdiğiniz fotoğraflardan birinin arkası mühürlenip size geri iade ediliyor.
İşte bu fotoğrafı yanınızda getiriyorsunuz ve oturma izni için gerekli olan fotoğraf olarak arkası mühürlü fotoğrafı veriyorsunuz.
4. Health Insurance Card
Seyahat Sağlık Sigorta Belgesi. Bunun –eğer elinizde varsa– hem orijinali hem de fotokopisi yanınızda olsun. Fotokopisini alıyorlar. Belki orijinal kopyasını da görmek isteyebilirler.
5. Application Form
Vize başvurusu yaparken doldurulan forma benzer bir form. Ancak sadece 2 sayfadan ibaret. Formu ofisten alıp hemen orada ayaküstü doldurabilirsiniz. Basit bir form. Fotoğraf yapıştırmıyorsunuz, ön ve arka yüzü doldurup imzalamanız yeterli oluyor.
6. Decleration
Bu form da yine oldukça basit, tek sayfalık, ofisten alıp ayaküstü doldurabileceğiniz bir form. Uygun alanları doldurup imzalıyorsunuz.
Şimdi kısa bir ara verelim ve gelelim zurnanın zırt dediği yere.
Bunlara ek olarak üç tane daha belgeye ihtiyacımız olacak.
7. Address Registration Card
Bu belgeyi de ofisten temin ediyorsunuz. Yalnız şöyle bir durum var.
Bu belge, sizin Macaristan’da kalacağınız adresi gösteriyor. Belgeyi hem siz hem de ev sahibinizin imzalaması gerekiyor. Bu durumda iki alternatifiniz var:
- Ya önceden ofise gidip bu belgeyi alacaksınız, ev sahibine imzalatıp tüm belgelerle sonradan başvuru için geleceksiniz.
- Ya da başvuru esnasında bu belgeyi alacak, başvurunuzu yapacaksınız. Bu yöntemi uyguladığınız takdirde tüm belgeleriniz kontrol ediliyor ve başvurunuz alınıyor ancak ilgili Address Registration Card’ı teslim etmeden Oturma İzni Kartı’nızı alamıyorsunuz.
Bir şekilde bu belgeyi alıp oraya teslim edeceksiniz. İstediğinizi seçmekte özgürsünüz.
Örnek belge yukarıdaki gibi. Burada sadece bir iki noktayı hatırlatmak istiyorum. “Number of Travel Document” kısmına pasaport numaramızı yazıyor “Type of Residence Document” olarak Visa’yı seçiyoruz ve “Number of Document” kısmına vizemizin üzerinde yer alan vize numarasını yazıyoruz. Hemen altındaki “Place of Crossing Border ve Date” kısımlarına ise sınırı geçtiğimiz ülkeyi ve geçiş tarihini yazıyoruz. Yani pasaportumuza nerede damga vuruldu ise orayı. Örneğin ben Almanya aktarmalı gelmiştim ve Schengen Bölgesi’ne Almanya’dan girmiştim.
Adres bilgilerimizi ve diğer bilgilerimizi yazdıktan sonra teslim etmeden önce hem biz hem de ev sahibimiz belgeyi imzalıyor.
Ve son iki belge.
8. Lease Contract (Lakásbérleti Szerzödés)
Bu belge, adından da anlaşılacağı üzere kira kontratımız oluyor. Burada dikkat edeceğiniz iki nokta var.
- Belge, Macarca hazırlanmış olmak zorunda. Pekala ev sahibinizle kendi aranızda İngilizce bir kontrat/sözleşme yapmış olabilirsiniz. Lakin oturma izni için ofise vereceğiniz belge, Macarca olmak zorunda. İngilizce’sini kabul etmiyorlar.
- Ve, olası bir anlaşmazlık durumunda geçerli olan kopya, teslim ettiğiniz Macarca olan kopya. Hani oldu ya ev sahibinizle aranızda bir problem oldu ve yine oldu ya bir şekilde yasal yollara başvurmanız gerekiyor. Öyle bir durumda Macarca kontratta yer alacak bilgiler geçerli oluyor. Bu yüzden İngilizce kopyayla birebir aynı şartları sağlayacak şekilde yazın. Hem Macarca’sından 3 kopya (biri ofise, biri ev sahibine, birisi de size), İngilizce’sinden ise 2 kopya (biri ev sahibine, birisi size) olmak üzere çıktıları alın ve tüm kopyaları hem siz hem de ev sahibiniz imzalasın.
Eğer ki yurtta veya benzeri bir yerde kalıyorsanız, ilgili sürelerde orada kalacağınızı gösterir Macarca hazırlanmış bir belgeyi teslim edebilirsiniz.
Kira kontratınız ve/veya hazırladığınız belge Macarca ve ıslak imzalı olmak zorunda, unutmayın.
Ayrı ayrı sayfalarda yer alan Macarca ve İngilizce kontrat örneklerini aşağıdaki bağlantılardan indirebilirsiniz. İngilizce kontrat örneğinde değiştirmeniz gereken alanları kırmızıyla işaretledim. İngilizce ve Macarca olanları birebir aynıdır. Dilerseniz kendiniz doldurabilirsiniz, dilerseniz ev sahibiniz ile birlikte doldurabilirsiniz. İngilizce ve Macarca kontratın birebir aynı olmasına dikkat edin. Zira olası bir durumda ev sahibiyle karşı karşıya gelirseniz kanun gözünde Macarca kontratta yazanlar dikkate alınıyor.
9. Property Page of the Flat (Tulajdoni Lap)
Ve son olarak asıl dertli belge.
Bu belgeyi ilgili belediyeye giderek resmi kayıtları çıkarıp almanız gerekiyor. Bu belge de yine Macarca olmak zorunda. Ve ayrıca belgeyi çıkarabilmek için 6250 Forint (yaklaşık 50 TL) civarında bir para da ödemeniz gerekiyor.
Ben belgeyi ev sahibine aldırdım o yüzden süreçle ilgili olarak bir şey diyemeyeceğim. Size de tavsiyem hiç uğraşmayıp ev sahibinizle konuşmanız ve belgeyi O’nun almasını sağlamanız yönünde olacaktır. Parasını da belgeyi aldıktan sonra O’na ödeyin. Aksi halde belgeyi alana kadar bir kaç takla atmanız gerekecek diye duydum.
Belge dediğim gibi Macarca ve ıslak imzalı olmak zorunda. Zaten alınca göreceksiniz gayet orijinal bir belge. Üzerine hologram vs. yapıştırılmış. Eh 50 TL para ödüyorsunuz, insan bir şeyler bekliyor.
Birlikte eve çıkacak arkadaşlar için de şu hatırlatmayı yapmak istiyorum. Her ne kadar eve birileriyle birlikte de çıksanız, başvurularınızı ayrı ayrı yapmanız gerekiyor. Kira kontratı, Adres Kayıt Formu ve Ev Sahipliğini Gösterir belge her başvuran için ayrı olmak zorunda. Aynı evde kalıyor olsanız dahi bu belgeleriniz ayrı olmalı.
Diğer belgeler hadi neyse de Ev Sahipliğini Gösterir belgenin fiyatı malum. Normalde orijinal belgeyi istiyorlar. Eğer ikna kabiliyetiniz varsa ve şansınız yaver giderse tek bir belge alıp fotokopiyle çoğaltıp aynı belgeyi teslime edebilirsiniz. Denemekten zarar gelmez. Eğer görevli sorarsa “Ev sahibi bize bunu verdi.” dersiniz. Zira bu şekilde belgeyi kabul ettirenler var. Dediğim gibi kaybedecek bir şey yok, en kötü olmaz diyerek orijinal belgeyi isterler.
Bu kadar mı yani?
E daha ne olsun? Yukarı bir sürü belge saydık sıraladık; daha ne olacaktı?
Bu belgeleri eksiksiz olarak topladıktan sonra ofisin yolunu tutuyorsunuz. İçeriye girdikten sonra heme solunuzda bir banko var; orada kuyruğa girip bir numara alıyorsunuz. Buradaki işlemler de en az Türkiye’deki kadar yavaş yürüyor. Eğer son dakikaya bıraktıysanız içerideki kalabalığı da göreceksiniz. Ben ilk gittiğimde kuyrukta yaklaşık 40 dakika kadar bekledim. Baktınız kuyrukta beklemek yorucu oluyor Uzak Doğu’da sırada bekleme taktikleri burada da işinize yarayabilir.
Dediğim gibi içeri giriyorsunuz ve oturma izni başvurusunda bulunacağınızı söylüyorsunuz. Belgelerinize bakıp size bir numara verip içeriye, salona, alıyorlar. Bundan sonra oturarak veya volta atarak numaranızın yanmasını bekliyorsunuz.
Bu arada göreceğiniz üzere içerisi oldukça kalabalık. Ben her gittiğimde kalabalık bir Türk grubuna denk geldim. O yüzden merak etmeyin beklerken canınız sıkılmaz.
Numaranız geldiğinde içeriye gidiyorsunuz, belgelerinizi görevliye veriyorsunuz. Bilgisayarda bir şeyler yapıp ediyor ve sonra size dönüyor. Belgeleriniz tam ise, bundan sonra iki olasılık var:
- Oturma İzin Kartı’nız hazır diyerekten hemen size kartı verip gönderiyorlar.
- Eğer şansınız yaver gitmediyse kartınızın hazır olmadığını söylüyor. Sizi hemen oradaki bir bölüme alıp kart için fotoğraf çekip parmak izi alıyor ve elinize üzerinde tarih yazan bir form tutuşturuyor ve “Bugün git, yarın gel!” misali ilgili tarihte gidip belgenizi alabileceğini söylüyor.
Hepsi bu kadar, gayet basit bir süreç.
Eğer ki ileri bir tarihe ertelendiyse, ilgili tarihte gidip belgenizi 2 dakika içerisinde alıp çıkabiliyorsunuz.
Umuyorum ki sorunsuz bir şekilde başvurunuzu yapıp oturma izinlerini alarak Avrupa’ya açılmak konusundaki son engelinizi de aşarsınız. Konuyla ilgili olarak sormak istediğiniz bir şey olursa yorum yazabilir veya direkt olarak mesaj atabilirsiniz. Elimden geldiğince, seve seve, yardımcı olurum.