BÜYÜKADA’DA GÖRÜLEBİLECEK YERLER
İSKELE BİNASI
Bu bina, Osmanlı Neo-Klasik akımın Büyükada’daki temsilcisidir. Mimarı kesin olarak bilinmemekle birlikte bu uslubun temsilcilerinden olan ve Bostancı ile Moda iskelelerini de yapan Mimar Vedat Tek olduğu tahmin edilmektedir. Yapım tarihi 1914 ‘tür. Çinileri Kütahyalı Mehmed Emin Efendi tarafından yapılmıştır. 1999-2001 yıllarında restorasyon uygulanmıştır.
KÖŞKLER
19.yy sonu ile 20.yy. başlarında yaptırılan ahşap köşkler geleneksel Türk mimarisi ile Batı’dan gelen mimari uslüpların karışımı olarak ortaya çıkmışlardır. Özellikle bizzat geliştiği Belçika, Almanya, Fransa gibi ülkelerde bile az sayıda örneği bulunan Art Nouveau uslubunda çok sayıda ve önemli derecede örnekleri Büyükada’da bulunmaktadır. Bu köşkleri haritada gösterilen Küçük Tur yolunu izleyerek görebilirsiniz.
YETİMHANE
İsa Tepesinde Hristos Manastırı’nın biraz ilerisinde Büyükada’nın en güzel yerlerinden birinde kuruludur. 1898 yılında bir Fransız şirketi tarafından otel olarak inşa edilmiştir. Yapının mimarı Alexandre Vallaury’dir.İstanbul’da doğmuş ve yaşamış olan Fransız asıllı bir mimardır. Yetimhane binası 26.000 m2′lik bir alan içinde bulunmaktadır. Yapı araziye kuzey-güney istikametinde yerleşmiş bir konumdadır. Boyu 101 m.dir. Yüksekliği araziye göre 22-24 m. arasında değişmektedir. Yapının özelliği geleneksel Türk konut şemasının ve teknolojisinin farklı boyutta ve işlevde bir yapıya uygulanmasıdır. Çıkmalar, çıkma destekleri, pencereler, çatı Türk mimarisinin bütün özelliklerini taşımaktadır. Bu bina ahşap karkas sistemde bu büyüklükte yapılmış Türkiye’deki, belki de dünyadaki tek yapıdır. Bina otel olarak yapılmasına rağmen devletten izin alınamaması yüzünden çalıştırılamamıştır. Daha sonra bir zengin Rum aile tarafından satın alınarak Patrikhaneye bağışlanmıştır. Parikhane tarafından da yetim Rum çocukları için okul olarak kullanılmıştır. 1970’lerin başlarında bina boşaltıldı. Yaklaşık 30 yıldır boş olarak tutulmaktadır.
HAMİDİYE CAMİİ
Ada Camii sokağında, yolun üzerinde kalan bir bahçe içindedir. Mimari açıdan eklektik bir yapıdır. II. Abdülhamid’in emri ile 1895 yılında inşa edilmiştir. Kesme küfeki taştan yapılmış olup iki katlıdır. Alt katı o yıllarda henüz okulu olmayan Türk çoçukları için okul olarak yapılmış, sonra okul başka binaya taşınınca, alt kat mescit olarak değerlendirilmiştir. Cami mekânı kareye yakın dikdörtgen planlıdır. Mihrap ve duvarlar çini taklidi nakışlarla süslüdür. Minaresi kesme küfeki taştan yapılmış olup, tek şerefelidir.
NİZAM CAMİİ
Nizam Cd. No.81 Büyükada adresindedir. 1967 yılında yapılmıştır.
HACI HAVVA ÖZEN CAMİİ
Çarşı içinde Ş.Recep Koç caddesi 26 numaradadır.1986 yılında yapılmıştır.
KUMSAL CAMİİ
Kumsal semtinde Deniz Kulübü Sokağında 22 numaradadır.1985 yılında yapılmıştır.
Aya Yorgi ManastırıPatrikhane kayıtlarına göre inşa tarihi 1751’dir. Bu tarihte yapılmış olan küçük kilise, şapel ve dua yeri eski kilise diye bilinir ve iki katlı, kiremit örtülü küçük bir yapıdır. Tepede çan kulesinin hemen arkasındaki kesme taştan yapılmış olan kilise ise yeni Aya Yorgi Kilisesidir ve 1905 de inşa edilmiş, 1909 yılında açılışı yapılmıştır.
Aya Nikola Manastırı
Manastır Karacabey Koyu’nun kuzeye bakan yamacında kuruludur. Bizans döneminde asıl manastır ve kilise deniz kenarında kurulu idi. Zamanla bu manastır yıkılıp denize göçünce XVI. yüzyılda şimdiki yerinde küçük bir kilise olarak yapıldı. 1894’deki büyük depremde yıkılan Heybeliada Ruhban Mektebini’ni yeniden inşa ettiren banker Stefanovik, artan malzeme ile de Aya Nikola manastırını yaptırmıştır.
HRİSTOS MANASTIRI
Ada’nın ikinci yüksek tepesi olan İsa Tepesi’nde kurulu olan ve aslı belki Bizanslılar dönemine dayanan bu manastır, 1597 yılında Patrik Meletios Pigas tarafından yeniden kurulmuştur. 6 Ağustos yortu günüdür. Bir anlamda bağ bozumunu sembolize etmektedir. O gün gelen ziyaretçilere papaz tarafından (bir zamanlar) üzüm ikram edilirmiş.
AYA DİMİTRİ CEMAAT KİLİSESİ
Ada’nın Kumsal semtinde, Zağnos Paşa caddesi ile Alaçam sokağının kesiştiği yerde büyük bir bahçe içindedir. Büyük dini bayramlarda ayin burada yapılmaktadır.Ortodoks adalıların müşterek gayret ve katkıları ile inşa edilmiştir. Dış cephede girişin üzerindeki kitabede 1856-1857 tarihi okunmaktadır. Dik dörtgen planlı, üç neflidir.
PANAİİYA KİLİSESİ
Bir kapısı çarşı caddesine, diğer kapısı arabacılar meydanına açılır. Panagiya Kiliseleri Meryem Ana adına yapılır ve üç yortuya atfedilir. Meryem Ana’nın doğumu (26 Ekim), Meryem Ananın mabede girmesi (21 Kasım), Meryem Ananın ölümü (15 Agustos). Adadaki büyük kilise de Meryem Ana’nın ölümüne adanmıştır ve bulunduğu yer Ada’nın eski mezarlık alanıdır.
AYA TODORİ ŞAPELİ
Maden semtinde Yılmaz Türk caddesinde evler arasında, yolun hemen altında, küçük bir şapeldir. Yoldan 17 basamakla inilir. Bunun da eski bir mezarlık kilisesi olduğu tahmin edilmektedir.
PROFİTİS İLİAS MEZARLIK KİLİSESİ
Aya Nikola’da Rum Ortodoks mezarlığı içindedir. 1878 yapılmıştır. 4 x 7mt. ölçüsünde dikdörtgen planlı, ahşap basit bir yapıdır.
ERMENİ KATOLİK KİLİSESİ
Anadolu kulübü’nden Çankaya Meydan’nına çıkan Mehmetçik sokakta soldadır. 1868 yılında Avrupalı tüccar Andon Apelyan tarafından Meryem Ana adına yaptırlmıştır. Tek açıklıklı dikdörtgen bir hacimden ibaret olup beşik tonoz örtülü, beşik çatılı kiremit örtülüdür.
SAN PACİFİCO LATİN KATOLİK KİLİSESİ
Bahçesi bir taraftan Lâla Hatun sokağına bir taraftan Yeni sokağa bakar. 1885 yılında yapılmıştır. Dikdörtgen planlı tek açıklıklı beşik tonoz örtülü, ahşap beşik çatılıdır. Ortodoks kiliselerinin aksine İkonastasis yoktur. Basit bir narteksi vardır.
MUSEVİ SİNAGOGU (Heset Le Abraham Sinagogu)
Kumsal semtinde olup dikdörtgen planlıdır. Sivri bir kubbesi vardır. 1921 yılında yapılmıştır.
Neler Yapabilirsiniz …
Saat meydanı civarındaki sokaklarda bulunan bisikletçilerden bisiklet kiralayabilirsiniz.
Yürüyerek, bisikletle yada faytonla Küçük Tur yaparak Ada’nın tabiat güzelliklerini, köşkleri görebilirsiniz.
Büyük Tur’a çıktığınızda bunlara ilaveten Ada’nın yerleşim olmayan kısımlarını da görürsünüz.
Birlik meydanına giderek Lunapark gazinosunda çamlar arasında dinlenebilirsiniz.
Birlik meydanından Yüce Tepeye çıkarak Ada’yı yukarıdan görme imkanına kavuşabilirsiniz.Yemek yiyebilirsiniz. Aya Yorgi Kilisesini ziyaret edebilirsiniz.
Birlik meydanından ormanın içine girerek Yetimhaneye ve Hristos Kilisesine gidebilirsiniz.
İskeleden Yürüyerek kısa sürede Hamidiye Camii ne varabilirsiniz.
Yürüyerek San Pacifico, Ermeni Katolik, Paragia ve Aya Dimitri Kiliselerine ulaşabilirsiniz.
Faytonla veya yürüyerek Aya Todori Şapeli, Aya Nikola Manastırı, Profitis İlias Kiliselerine giderek ziyaret edebilirsiniz.
Kumsal semtindeki Musevi Sinagogunu görebilirsiniz.
Dil burnuna giderek piknik yapabilirsiniz yada daha ilerideki Aşıklar Gazinosunda çamların altında semaverden çay içebilirsiniz.
Plajlara gidip yüzebilirsiniz.
Çankaya caddesindeki Türing Kültür Evi’ne gidebilirsiniz.
İskele civarındaki lokantalarda yemek yiyebilirsiniz.
Akşam (yaz aylarında) sinemaya gidebilirsiniz.
Otellerden birine yerleşip gecenin keyfini çıkarabilirsiniz
BÜYÜKADA’YA ULAŞIM
(Vapur, deniz otobüsü, motor tarifeleri)
VAPUR İLE YOLCULUK SÜRELERİ
Sirkeci – Büyükada : 90 dakika
Bostancı – Büyükada direkt : 30 dakika
Bostancı – Heybeliada – Büyükada : 45 dakika
Bostancı – Tekmil Adalar – Büyükada : 60 dakika
DENİZ OTOBÜSÜ İLE YOLCULUK SÜRELERİ
Kabataş – Büyükada : 30 dakika
Bostancı – Büyükada : 10 dakika
Büyükada İskele Başmemurluğu
Tel. : (0216) 382 60 06
Büyükada Deniz Otobüsü İskele Memurluğu
Tel. : (0216) 382 44 36
Ada içi ulaşımda ise faytonlar kullanılmaktadır. İtfaiye, Emniyet, Belediye ve sağlık kurumlarının araçları dışında motorlu araç kullanımı yasaktır. Bu sebeple gürültü ve hava kirliliği yoktur
TARİHÇE
Büyükada’da Bizans öncesi yerleşimlere ait çok az bilgi vardır. Muhtemelen Antik dönemde meskun olan Ada’daki en önemli bulgu, 1930 yılında Karacabey mevkiindeki Rum Ortodoks mezarlığı yakınında bulunan ve Büyük İskender’in babası Makedonya kralı II. Filip’e ait altın sikkeleri ihtiva eden Büyükada Definesidir. Hepsi 207 altın sikkeden ibaret olup şu anda İstanbul Arkeoloji Müzesindedir. Büyükada, diğer İstanbul Adaları gibi yaklaşık 7 yüzyıllık Bizans döneminde hapishane ve manastırlarıyla ün kazanmıştır. Bu dönemde Bizans’ta ortaya çıkan taht kavgaları, siyasi ve dini içerikli anlaşmazlıklar neticesinde Büyükada’ya prensesler, prensler, din adamları sürgün olarak gönderilmiş ve bunlara korkunç işkenceler yapılmıştır.
İstanbul’un Türkler tarafından fethinden yaklaşık birbuçuk ay önce Fatih Sultan Mehmed’in kenti kuşatması sırasında Baltaoğlu Süleyman Bey bir donanma ile Kınalıada, Burgazada ve Heybeliada’yı teslim almış, yalnızca Büyükada bir kaleye sahip olduğu için kısa bir süre direnebilmiştir.
Türklerin Adaları alması ile huzur ve sükun gelmiştir. Yerli halk balıkçılık ve tarımla geçinmiştir. Manastır ve kiliselerdeki keşişler el yazması dini eserleri çoğaltarak hayatlarını sürdürmüşlerdir.
Ada’ya Türklerin yerleşmesi 1846′da küçük gemilerin hizmete başlaması ile oluşmuştur. 1875′de daha büyük gemilerin gelmesi ile düzenli seferlere geçilmiştir. Bundan sonra Ada’da nüfus hızla artmıştır. Zengin Türklerin yanısıra yabancılar da Ada’ya rağbet etmiş ve köşkler, konaklar, oteller dönemin mimari usluplarını yansıtan binalar, kiliseler ve cami yapılmıştır. 1861’de Padişah Abdülaziz döneminde İstanbul’da kurulan ilk üç belediye dairesinden biri olarak Yedinci Daire diye anılan Adalar Belediyesi Teşkilatı kuruldu ve merkezi Büyükada oldu.
1894’de meydana gelen depremde ve 1900′lü yılların başlarında çıkan çarşı yangınında önemli hasarlar meydana geldi. 1945 yılından sonra Ada’ya yazlığa gelen Türklerde çoğalma olmuş, iskele çevresinde başlayan yapılaşmalar kıyı boyunca devam ederek tepelere doğru tırmanmıştır. 1984 yılında SİT alanı olarak kabul edilen Büyükada İstanbul’un en seçkin yerlerinden biri olma özelliğini korumaktadır
BÜYÜKADA REHBERİ
GENEL BİLGİLER
Büyükada 9 adet adadan oluşan İstanbul Adaları’nın ilçe merkezidir. 5400 Km2 yüzölçümüne, 2000 yılı itibarı ile 7320 kişilik nufusa sahiptir. Bu nufus yaz aylarında 10 -15 katına kadar çıkmaktadır. Evlerin büyük çoğunluğu yazlık olarak kullanılmaktadır. İki tepeden oluşan Ada’nın kuzeyindeki İsa Tepesi (Hristos) 164 metre, güneyindeki Yüce Tepe (Aya Yorgi) ise 202 metredir.
BİTKİ ÖRTÜSÜ
Büyükada’da yerleşim dışındaki bitki örtüsü, incelendiğinde, iğne yapraklı orman (Pinus brutia Ten.), Maki garik formasyonundan oluştuğu görülmektedir. Ada’da orman kuran tek ağaç türü Kızılçam’dır. Ada’da Kızılçam’ın Türkiye’deki doğal yayılış sahası içerisinde kuzey sınırında yer alması, oldukça sığ topraklar üzerinde yetişmiş olması ve yüzyıllar boyu insan tesirinde kalması, eğri, büğrü, fazla boylanmayan gövdeli ferdlerin oluşmasına sebep olmuştur.
Ada’da Kızılçam ormanı dışında görülen ikinci bitki tipi makidir. Maki Türkiye’nin Akdeniz bölgesindeki bitki toplumları içerisinde en karakteristik doğal vejetasyon tipidir. Ada’da oldukça boylu, sekonder tipte oluşmuş maki elemanları görülür. Yerleşim yerlerinde ise pek çok ekzotik bitki türü Ada’ya uyum sağlamış olarak görülür.
BANKALAR
Büyükada’da 4 adet banka bulunmaktadır. Hepsinde ATM vardır.
1- Akbank : Ş. Recep Koç Cd. No.11/A (0216) 382 63 19
2- T.İş Bankası : Düz sk. No.4 (0216) 382 64 67
3- Yapı veKredi Bankası : Gülistan Cd. No 10 (0216) 382 22 16
4- T.C. Ziraat Bankası : Ş. Recep Koç Cd. no 13-B (0216) 382 10 00
EMNİYET
Adalar Emniyet Müdürlüğü Büyükada Karakol Meydanı‘ında bulunmaktadır. Herhangi bir sorununuz olduğunda emniyet müdürlüğüne başvurabileceğiniz gibi iskele binası içindeki polis departmanına da kolaylıkla ulaşabilirsiniz.
Adalar Emniyet Müdürlüğü Telefon: (0216) 382 60 36
SAĞLIK
Büyükada’da Adalar Devlet Hastanesi bulunmaktadır. Bu hastanede küçük çaplı ameliyatlar yapılabilmektedir. Daha büyük müdahaleler için hastalar Kartal Devlet Hastahanesi’ne veya başka bir sağlık kuruluşuna sevk edilmektedirler.
Belediyeye ait ambulans tekne hastaları kısa sürede Kartal’a ulaştırmaktadır.
İlaç ihtiyacı için Ada’da 4 adet eczahane bulunmaktadır.
Büyükada Eczahanesi : Çınar Cd. No: 2 (0216) 382 67 56
Halk Eczahanesi : Çınar Cd. No:17 (0216) 382 60 37
Merkez Eczahanesi : 23 Nisan Cd. No: 12 (0216) 382 63 92
Yeni Eczahanesi : Çınar Cd. No: 11 (0216) 382 38 00
Adalar Devlet Hastanesi : Lâla Hatun cd. No.47 (0216) 382 62 28
Ambulans (0216) 382 68 03
Bir sağlık probleminiz olduğunda Turist Danışmaya (Information), Belediye Zabıtasına, Adalar Devlet Hastahanesi’ne müracaat edebilirsiniz.
OKULLAR
1- Büyükada Şehid Murat Yüksel İlköğretim Okulu (0216) 382 60 44
2- Büyükada İlköğretim Okulu (0216) 382 64 66
3- Büyükada Rum İlkokulu (0216) 382 64 82
SİNEMALAR
Büyükada’da 2 adet yazlık sinema bulunmaktadır. Bu sinemalar yaz sezonu boyunca açık olup, akşamları saat 22.00 de gösterime başlarlar. Genellikle her gün ayrı bir film gösterilir.
Büyükada Sineması : Lâla Hatun Sk. No 14
Lâle Sineması : Çınar Cd. No.52 (0216) 382 70 69
PASTAHANELER
Bahar Pastanesi : Saat Meydanı (0216) 382 68 70
Büyükada Pastanesi : Ş. Recep Koç Cad. No: 42 (0216) 382 43 03
Güven Pastanesi : Ş. Recep Koç Cad. No: 14 (0216) 382 64 18
PLAJLAR
1- Nakibey Plajı : Maden semtinde olup, yürüyerek veya fayton ile gidebilirsiniz.
2- Kumsal Plajı : Kumsal semtindedir ve yürüyerek ya da fayton ile gidebilirsiniz
3- Yörükali Plajı : İskele yanından motorlu tekne seferleri vardır.
4- Prenses Plajı : İskele yanından motorlu tekne seferleri vardır, yürüyerek veya fayton ile de gidebilirsiniz.
KÜÇÜK TUR
İskeleden başlar. Çankaya caddesi, Nizam yoluyla Birlik Meydanına ulaşılır. Birlik Meydanından Rum Mezarlığı, Karacabey Koyu, Maden Yılmaz Türk Caddesi Yoluyla Çınar Meydanı ve iskeleye dönüş.
BÜYÜK TUR
Küçük Tur’daki gibi Birlik Meydanına varılır. Buradan Büyük Tur tabelasının gösterdiği yola girilir. Ada’nın arkası dolaşıldıktan sonra Rum mezarlığından sonra Küçük Tur’daki yol takip edilerek iskeleye dönülür.
Her iki tura da yürüyerek, bisikletle ya da fayton ile çıkabilirsiniz. Faytonla çıktığınız taktirde elinizdeki haritaya dikkat ediniz.
DİL BURNU
Büyükada’nın batısında yer alan Dil Burnu 500 metre uzunluğunda 100 metre genişliğindedir. Kuzeyinde kalan kısımda Nizam (Değirmen) Koyu, güneyinde ise plaj ve tesislerin bulunduğu Yörük Ali Koyu bulunmaktadır. Yaz aylarında Ada’ya günübirlik gelenlerin en çok tercih ettikleri yerlerden biridir. Çam ağaçlarının altında piknik masaları vardır.
ÖNEMLİ TELEFONLAR
Kaymakamlık : (0216) 382 60 17
Belediye Başkanlığı : (0216) 382 78 09
Belediye Santral : (0216) 382 78 50
Büyükada Devlet Hastanesi : (0216) 382 62 28
Merkez Sağlık Müdürlüğü : (0216) 382 62 10
Ambulans : (0216) 382 63 03
Belediye Zabıta : (0216) 382 68 03
Halk Eğitim Merkezi : (0216) 382 56 66
Müftülük : (0216) 382 56 03
Milli Eğitim Müdürlüğü : (0216) 382 65 01
Büyükada İskele : (0216) 382 60 06
Deniz Otobüsü İskelesi : (0216) 382 44 36
Polis : (0216) 382 60 36
İtfaiye : (0216) 382 68 21
Iski : (0216) 382 62 15
PTT : (0216) 382 59 71
Muhtarlık (Nizam Mahallesi) : (0216) 382 59 32
Muhtarlık (Maden Mahallesi) : (0216) 382 45 86
KULÜPLER – DERNEKLER
ANADOLU KULÜBÜ
1906′da Leon Pearce adlı bir İngiliz avukatın önderliği ile Büyükada’da kurulan Prinkipo Yacht Club Company Ltd. 1923′de adını değiştirerek Büyükada Yat Klubü Osmanlı Anonim Şirketi adını, Cumhuriyet’in ilanından sonra ise Büyükada Yat Klubü Türk Anonim Şirketi adını aldı. 1937 de klubün iflası üzerine Atatürk’ün emri ile Yat Klüp, Anadolu Kulübü’nün Büyükada şubesine dönüştü.
Adres: 23 Nisan Cd. No.: 58 Büyükada
Telefon : (0216) 382 68 30 – 382 11 24
SEFEROĞLU KULÜBÜ
1972 yılında Seferoğlu Tenis ve Su Sporları Kulübü adıyla kurulmuştur. Amacı kulüp üyelerinin ve çocuklarının tenis, basketbol, yüzme, voleybol gibi sportif faaliyetlerde bulunabilmesini sağlamaktır. Kulübün yönetim binası olarak kullanılan Art Nouveau ve Ampir elemanlarla zenginleştirilmiş süslemesiyle seçmeci (eklektik) tarzdaki yapı 1999 yılının Ağustos ayında yanmıştır.
Adres: Çankaya cd. No: 68 Büyükada
Telefon : (0216) 382 54 64
BÜYÜKADA SU SPORLARI DERNEĞİ
Büyükada Deniz Kulübü olarak da bilinen dernek 1985 yılında 11 Büyükada’lı tarafından kuruldu. Amacı Adalı çocuklara ve gençlere su sporlarını sevdirmek ve öğretmektir. 1995 yılında başlattığı ve sadece yaz aylarında yapılan yüzme çalışmaları 1999 da kapalı havuzun da devreye girmesi ile 12 aya yayılmıştır. Büyükada da oturan ve okuyan her çocuk, kulübün tesislerinden ücretsiz olarak faydalanabilir. Büyükada Deniz Kulübü’nün yüzücüleri birçok müsabakalara katılmakta ve çok iyi neticeler elde etmektedirler.
Adres: Deniz Kulübü Sk. No: 18 Büyükada
Telefon : (0216) 382 75 76 – 382 76 01 Fax: (0216) 382 32 76
BÜYÜKADA KÜLTÜR DERNEĞİ
1994 de kurulan ve 1995 de faaliyete geçen Büyükada Kültür ve Yardımlaşma Derneği Büyükada ile ilgili yayınlar, kültür ve sanat faaliyetleri, çevre çalışmaları ve yardımlar yapmaktadır.
Adres: Çınar Meydanı No:18 Büyükada
Telefaks: (0216) 382 73 78
ADALAR ROTARY KULÜBÜ DERNEĞİ
Adres: Camii Sk. No: 9 Büyükada
Telefon: (0216) 382 28 55
Bu bilgiler için Panorama Butik Oteline teşekkür ederiz, otelin web sitesine gitmek için tıklayınız >>>
BÜYÜKADA’DA GÖRÜLEBİLECEK YERLER
İSKELE BİNASI
Bu bina, Osmanlı Neo-Klasik akımın Büyükada’daki temsilcisidir. Mimarı kesin olarak bilinmemekle birlikte bu uslubun temsilcilerinden olan ve Bostancı ile Moda iskelelerini de yapan Mimar Vedat Tek olduğu tahmin edilmektedir. Yapım tarihi 1914 ‘tür. Çinileri Kütahyalı Mehmed Emin Efendi tarafından yapılmıştır. 1999-2001 yıllarında restorasyon uygulanmıştır.
KÖŞKLER
19.yy sonu ile 20.yy. başlarında yaptırılan ahşap köşkler geleneksel Türk mimarisi ile Batı’dan gelen mimari uslüpların karışımı olarak ortaya çıkmışlardır. Özellikle bizzat geliştiği Belçika, Almanya, Fransa gibi ülkelerde bile az sayıda örneği bulunan Art Nouveau uslubunda çok sayıda ve önemli derecede örnekleri Büyükada’da bulunmaktadır. Bu köşkleri haritada gösterilen Küçük Tur yolunu izleyerek görebilirsiniz.
YETİMHANE
İsa Tepesinde Hristos Manastırı’nın biraz ilerisinde Büyükada’nın en güzel yerlerinden birinde kuruludur. 1898 yılında bir Fransız şirketi tarafından otel olarak inşa edilmiştir. Yapının mimarı Alexandre Vallaury’dir.İstanbul’da doğmuş ve yaşamış olan Fransız asıllı bir mimardır. Yetimhane binası 26.000 m2′lik bir alan içinde bulunmaktadır. Yapı araziye kuzey-güney istikametinde yerleşmiş bir konumdadır. Boyu 101 m.dir. Yüksekliği araziye göre 22-24 m. arasında değişmektedir. Yapının özelliği geleneksel Türk konut şemasının ve teknolojisinin farklı boyutta ve işlevde bir yapıya uygulanmasıdır. Çıkmalar, çıkma destekleri, pencereler, çatı Türk mimarisinin bütün özelliklerini taşımaktadır. Bu bina ahşap karkas sistemde bu büyüklükte yapılmış Türkiye’deki, belki de dünyadaki tek yapıdır. Bina otel olarak yapılmasına rağmen devletten izin alınamaması yüzünden çalıştırılamamıştır. Daha sonra bir zengin Rum aile tarafından satın alınarak Patrikhaneye bağışlanmıştır. Parikhane tarafından da yetim Rum çocukları için okul olarak kullanılmıştır. 1970’lerin başlarında bina boşaltıldı. Yaklaşık 30 yıldır boş olarak tutulmaktadır.
HAMİDİYE CAMİİ
Ada Camii sokağında, yolun üzerinde kalan bir bahçe içindedir. Mimari açıdan eklektik bir yapıdır. II. Abdülhamid’in emri ile 1895 yılında inşa edilmiştir. Kesme küfeki taştan yapılmış olup iki katlıdır. Alt katı o yıllarda henüz okulu olmayan Türk çoçukları için okul olarak yapılmış, sonra okul başka binaya taşınınca, alt kat mescit olarak değerlendirilmiştir. Cami mekânı kareye yakın dikdörtgen planlıdır. Mihrap ve duvarlar çini taklidi nakışlarla süslüdür. Minaresi kesme küfeki taştan yapılmış olup, tek şerefelidir.
NİZAM CAMİİ
Nizam Cd. No.81 Büyükada adresindedir. 1967 yılında yapılmıştır.
HACI HAVVA ÖZEN CAMİİ
Çarşı içinde Ş.Recep Koç caddesi 26 numaradadır.1986 yılında yapılmıştır.
KUMSAL CAMİİ
Kumsal semtinde Deniz Kulübü Sokağında 22 numaradadır.1985 yılında yapılmıştır.
Aya Yorgi ManastırıPatrikhane kayıtlarına göre inşa tarihi 1751’dir. Bu tarihte yapılmış olan küçük kilise, şapel ve dua yeri eski kilise diye bilinir ve iki katlı, kiremit örtülü küçük bir yapıdır. Tepede çan kulesinin hemen arkasındaki kesme taştan yapılmış olan kilise ise yeni Aya Yorgi Kilisesidir ve 1905 de inşa edilmiş, 1909 yılında açılışı yapılmıştır.
Aya Nikola Manastırı
Manastır Karacabey Koyu’nun kuzeye bakan yamacında kuruludur. Bizans döneminde asıl manastır ve kilise deniz kenarında kurulu idi. Zamanla bu manastır yıkılıp denize göçünce XVI. yüzyılda şimdiki yerinde küçük bir kilise olarak yapıldı. 1894’deki büyük depremde yıkılan Heybeliada Ruhban Mektebini’ni yeniden inşa ettiren banker Stefanovik, artan malzeme ile de Aya Nikola manastırını yaptırmıştır.
HRİSTOS MANASTIRI
Ada’nın ikinci yüksek tepesi olan İsa Tepesi’nde kurulu olan ve aslı belki Bizanslılar dönemine dayanan bu manastır, 1597 yılında Patrik Meletios Pigas tarafından yeniden kurulmuştur. 6 Ağustos yortu günüdür. Bir anlamda bağ bozumunu sembolize etmektedir. O gün gelen ziyaretçilere papaz tarafından (bir zamanlar) üzüm ikram edilirmiş.
AYA DİMİTRİ CEMAAT KİLİSESİ
Ada’nın Kumsal semtinde, Zağnos Paşa caddesi ile Alaçam sokağının kesiştiği yerde büyük bir bahçe içindedir. Büyük dini bayramlarda ayin burada yapılmaktadır.Ortodoks adalıların müşterek gayret ve katkıları ile inşa edilmiştir. Dış cephede girişin üzerindeki kitabede 1856-1857 tarihi okunmaktadır. Dik dörtgen planlı, üç neflidir.
PANAİİYA KİLİSESİ
Bir kapısı çarşı caddesine, diğer kapısı arabacılar meydanına açılır. Panagiya Kiliseleri Meryem Ana adına yapılır ve üç yortuya atfedilir. Meryem Ana’nın doğumu (26 Ekim), Meryem Ananın mabede girmesi (21 Kasım), Meryem Ananın ölümü (15 Agustos). Adadaki büyük kilise de Meryem Ana’nın ölümüne adanmıştır ve bulunduğu yer Ada’nın eski mezarlık alanıdır.
AYA TODORİ ŞAPELİ
Maden semtinde Yılmaz Türk caddesinde evler arasında, yolun hemen altında, küçük bir şapeldir. Yoldan 17 basamakla inilir. Bunun da eski bir mezarlık kilisesi olduğu tahmin edilmektedir.
PROFİTİS İLİAS MEZARLIK KİLİSESİ
Aya Nikola’da Rum Ortodoks mezarlığı içindedir. 1878 yapılmıştır. 4 x 7mt. ölçüsünde dikdörtgen planlı, ahşap basit bir yapıdır.
ERMENİ KATOLİK KİLİSESİ
Anadolu kulübü’nden Çankaya Meydan’nına çıkan Mehmetçik sokakta soldadır. 1868 yılında Avrupalı tüccar Andon Apelyan tarafından Meryem Ana adına yaptırlmıştır. Tek açıklıklı dikdörtgen bir hacimden ibaret olup beşik tonoz örtülü, beşik çatılı kiremit örtülüdür.
SAN PACİFİCO LATİN KATOLİK KİLİSESİ
Bahçesi bir taraftan Lâla Hatun sokağına bir taraftan Yeni sokağa bakar. 1885 yılında yapılmıştır. Dikdörtgen planlı tek açıklıklı beşik tonoz örtülü, ahşap beşik çatılıdır. Ortodoks kiliselerinin aksine İkonastasis yoktur. Basit bir narteksi vardır.
MUSEVİ SİNAGOGU (Heset Le Abraham Sinagogu)
Kumsal semtinde olup dikdörtgen planlıdır. Sivri bir kubbesi vardır. 1921 yılında yapılmıştır.
Neler Yapabilirsiniz …
Saat meydanı civarındaki sokaklarda bulunan bisikletçilerden bisiklet kiralayabilirsiniz.
Yürüyerek, bisikletle yada faytonla Küçük Tur yaparak Ada’nın tabiat güzelliklerini, köşkleri görebilirsiniz.
Büyük Tur’a çıktığınızda bunlara ilaveten Ada’nın yerleşim olmayan kısımlarını da görürsünüz.
Birlik meydanına giderek Lunapark gazinosunda çamlar arasında dinlenebilirsiniz.
Birlik meydanından Yüce Tepeye çıkarak Ada’yı yukarıdan görme imkanına kavuşabilirsiniz.Yemek yiyebilirsiniz. Aya Yorgi Kilisesini ziyaret edebilirsiniz.
Birlik meydanından ormanın içine girerek Yetimhaneye ve Hristos Kilisesine gidebilirsiniz.
İskeleden Yürüyerek kısa sürede Hamidiye Camii ne varabilirsiniz.
Yürüyerek San Pacifico, Ermeni Katolik, Paragia ve Aya Dimitri Kiliselerine ulaşabilirsiniz.
Faytonla veya yürüyerek Aya Todori Şapeli, Aya Nikola Manastırı, Profitis İlias Kiliselerine giderek ziyaret edebilirsiniz.
Kumsal semtindeki Musevi Sinagogunu görebilirsiniz.
Dil burnuna giderek piknik yapabilirsiniz yada daha ilerideki Aşıklar Gazinosunda çamların altında semaverden çay içebilirsiniz.
Plajlara gidip yüzebilirsiniz.
Çankaya caddesindeki Türing Kültür Evi’ne gidebilirsiniz.
İskele civarındaki lokantalarda yemek yiyebilirsiniz.
Akşam (yaz aylarında) sinemaya gidebilirsiniz.
Otellerden birine yerleşip gecenin keyfini çıkarabilirsiniz
BÜYÜKADA’YA ULAŞIM
(Vapur, deniz otobüsü, motor tarifeleri)
VAPUR İLE YOLCULUK SÜRELERİ
Sirkeci – Büyükada : 90 dakika
Bostancı – Büyükada direkt : 30 dakika
Bostancı – Heybeliada – Büyükada : 45 dakika
Bostancı – Tekmil Adalar – Büyükada : 60 dakika
DENİZ OTOBÜSÜ İLE YOLCULUK SÜRELERİ
Kabataş – Büyükada : 30 dakika
Bostancı – Büyükada : 10 dakika
Büyükada İskele Başmemurluğu
Tel. : (0216) 382 60 06
Büyükada Deniz Otobüsü İskele Memurluğu
Tel. : (0216) 382 44 36
Ada içi ulaşımda ise faytonlar kullanılmaktadır. İtfaiye, Emniyet, Belediye ve sağlık kurumlarının araçları dışında motorlu araç kullanımı yasaktır. Bu sebeple gürültü ve hava kirliliği yoktur
TARİHÇE
Büyükada’da Bizans öncesi yerleşimlere ait çok az bilgi vardır. Muhtemelen Antik dönemde meskun olan Ada’daki en önemli bulgu, 1930 yılında Karacabey mevkiindeki Rum Ortodoks mezarlığı yakınında bulunan ve Büyük İskender’in babası Makedonya kralı II. Filip’e ait altın sikkeleri ihtiva eden Büyükada Definesidir. Hepsi 207 altın sikkeden ibaret olup şu anda İstanbul Arkeoloji Müzesindedir. Büyükada, diğer İstanbul Adaları gibi yaklaşık 7 yüzyıllık Bizans döneminde hapishane ve manastırlarıyla ün kazanmıştır. Bu dönemde Bizans’ta ortaya çıkan taht kavgaları, siyasi ve dini içerikli anlaşmazlıklar neticesinde Büyükada’ya prensesler, prensler, din adamları sürgün olarak gönderilmiş ve bunlara korkunç işkenceler yapılmıştır.
İstanbul’un Türkler tarafından fethinden yaklaşık birbuçuk ay önce Fatih Sultan Mehmed’in kenti kuşatması sırasında Baltaoğlu Süleyman Bey bir donanma ile Kınalıada, Burgazada ve Heybeliada’yı teslim almış, yalnızca Büyükada bir kaleye sahip olduğu için kısa bir süre direnebilmiştir.
Türklerin Adaları alması ile huzur ve sükun gelmiştir. Yerli halk balıkçılık ve tarımla geçinmiştir. Manastır ve kiliselerdeki keşişler el yazması dini eserleri çoğaltarak hayatlarını sürdürmüşlerdir.
Ada’ya Türklerin yerleşmesi 1846′da küçük gemilerin hizmete başlaması ile oluşmuştur. 1875′de daha büyük gemilerin gelmesi ile düzenli seferlere geçilmiştir. Bundan sonra Ada’da nüfus hızla artmıştır. Zengin Türklerin yanısıra yabancılar da Ada’ya rağbet etmiş ve köşkler, konaklar, oteller dönemin mimari usluplarını yansıtan binalar, kiliseler ve cami yapılmıştır. 1861’de Padişah Abdülaziz döneminde İstanbul’da kurulan ilk üç belediye dairesinden biri olarak Yedinci Daire diye anılan Adalar Belediyesi Teşkilatı kuruldu ve merkezi Büyükada oldu.
1894’de meydana gelen depremde ve 1900′lü yılların başlarında çıkan çarşı yangınında önemli hasarlar meydana geldi. 1945 yılından sonra Ada’ya yazlığa gelen Türklerde çoğalma olmuş, iskele çevresinde başlayan yapılaşmalar kıyı boyunca devam ederek tepelere doğru tırmanmıştır. 1984 yılında SİT alanı olarak kabul edilen Büyükada İstanbul’un en seçkin yerlerinden biri olma özelliğini korumaktadır
BÜYÜKADA REHBERİ
GENEL BİLGİLER
Büyükada 9 adet adadan oluşan İstanbul Adaları’nın ilçe merkezidir. 5400 Km2 yüzölçümüne, 2000 yılı itibarı ile 7320 kişilik nufusa sahiptir. Bu nufus yaz aylarında 10 -15 katına kadar çıkmaktadır. Evlerin büyük çoğunluğu yazlık olarak kullanılmaktadır. İki tepeden oluşan Ada’nın kuzeyindeki İsa Tepesi (Hristos) 164 metre, güneyindeki Yüce Tepe (Aya Yorgi) ise 202 metredir.
BİTKİ ÖRTÜSÜ
Büyükada’da yerleşim dışındaki bitki örtüsü, incelendiğinde, iğne yapraklı orman (Pinus brutia Ten.), Maki garik formasyonundan oluştuğu görülmektedir. Ada’da orman kuran tek ağaç türü Kızılçam’dır. Ada’da Kızılçam’ın Türkiye’deki doğal yayılış sahası içerisinde kuzey sınırında yer alması, oldukça sığ topraklar üzerinde yetişmiş olması ve yüzyıllar boyu insan tesirinde kalması, eğri, büğrü, fazla boylanmayan gövdeli ferdlerin oluşmasına sebep olmuştur.
Ada’da Kızılçam ormanı dışında görülen ikinci bitki tipi makidir. Maki Türkiye’nin Akdeniz bölgesindeki bitki toplumları içerisinde en karakteristik doğal vejetasyon tipidir. Ada’da oldukça boylu, sekonder tipte oluşmuş maki elemanları görülür. Yerleşim yerlerinde ise pek çok ekzotik bitki türü Ada’ya uyum sağlamış olarak görülür.
BANKALAR
Büyükada’da 4 adet banka bulunmaktadır. Hepsinde ATM vardır.
1- Akbank : Ş. Recep Koç Cd. No.11/A (0216) 382 63 19
2- T.İş Bankası : Düz sk. No.4 (0216) 382 64 67
3- Yapı veKredi Bankası : Gülistan Cd. No 10 (0216) 382 22 16
4- T.C. Ziraat Bankası : Ş. Recep Koç Cd. no 13-B (0216) 382 10 00
EMNİYET
Adalar Emniyet Müdürlüğü Büyükada Karakol Meydanı‘ında bulunmaktadır. Herhangi bir sorununuz olduğunda emniyet müdürlüğüne başvurabileceğiniz gibi iskele binası içindeki polis departmanına da kolaylıkla ulaşabilirsiniz.
Adalar Emniyet Müdürlüğü Telefon: (0216) 382 60 36
SAĞLIK
Büyükada’da Adalar Devlet Hastanesi bulunmaktadır. Bu hastanede küçük çaplı ameliyatlar yapılabilmektedir. Daha büyük müdahaleler için hastalar Kartal Devlet Hastahanesi’ne veya başka bir sağlık kuruluşuna sevk edilmektedirler.
Belediyeye ait ambulans tekne hastaları kısa sürede Kartal’a ulaştırmaktadır.
İlaç ihtiyacı için Ada’da 4 adet eczahane bulunmaktadır.
Büyükada Eczahanesi : Çınar Cd. No: 2 (0216) 382 67 56
Halk Eczahanesi : Çınar Cd. No:17 (0216) 382 60 37
Merkez Eczahanesi : 23 Nisan Cd. No: 12 (0216) 382 63 92
Yeni Eczahanesi : Çınar Cd. No: 11 (0216) 382 38 00
Adalar Devlet Hastanesi : Lâla Hatun cd. No.47 (0216) 382 62 28
Ambulans (0216) 382 68 03
Bir sağlık probleminiz olduğunda Turist Danışmaya (Information), Belediye Zabıtasına, Adalar Devlet Hastahanesi’ne müracaat edebilirsiniz.
OKULLAR
1- Büyükada Şehid Murat Yüksel İlköğretim Okulu (0216) 382 60 44
2- Büyükada İlköğretim Okulu (0216) 382 64 66
3- Büyükada Rum İlkokulu (0216) 382 64 82
SİNEMALAR
Büyükada’da 2 adet yazlık sinema bulunmaktadır. Bu sinemalar yaz sezonu boyunca açık olup, akşamları saat 22.00 de gösterime başlarlar. Genellikle her gün ayrı bir film gösterilir.
Büyükada Sineması : Lâla Hatun Sk. No 14
Lâle Sineması : Çınar Cd. No.52 (0216) 382 70 69
PASTAHANELER
Bahar Pastanesi : Saat Meydanı (0216) 382 68 70
Büyükada Pastanesi : Ş. Recep Koç Cad. No: 42 (0216) 382 43 03
Güven Pastanesi : Ş. Recep Koç Cad. No: 14 (0216) 382 64 18
PLAJLAR
1- Nakibey Plajı : Maden semtinde olup, yürüyerek veya fayton ile gidebilirsiniz.
2- Kumsal Plajı : Kumsal semtindedir ve yürüyerek ya da fayton ile gidebilirsiniz
3- Yörükali Plajı : İskele yanından motorlu tekne seferleri vardır.
4- Prenses Plajı : İskele yanından motorlu tekne seferleri vardır, yürüyerek veya fayton ile de gidebilirsiniz.
KÜÇÜK TUR
İskeleden başlar. Çankaya caddesi, Nizam yoluyla Birlik Meydanına ulaşılır. Birlik Meydanından Rum Mezarlığı, Karacabey Koyu, Maden Yılmaz Türk Caddesi Yoluyla Çınar Meydanı ve iskeleye dönüş.
BÜYÜK TUR
Küçük Tur’daki gibi Birlik Meydanına varılır. Buradan Büyük Tur tabelasının gösterdiği yola girilir. Ada’nın arkası dolaşıldıktan sonra Rum mezarlığından sonra Küçük Tur’daki yol takip edilerek iskeleye dönülür.
Her iki tura da yürüyerek, bisikletle ya da fayton ile çıkabilirsiniz. Faytonla çıktığınız taktirde elinizdeki haritaya dikkat ediniz.
DİL BURNU
Büyükada’nın batısında yer alan Dil Burnu 500 metre uzunluğunda 100 metre genişliğindedir. Kuzeyinde kalan kısımda Nizam (Değirmen) Koyu, güneyinde ise plaj ve tesislerin bulunduğu Yörük Ali Koyu bulunmaktadır. Yaz aylarında Ada’ya günübirlik gelenlerin en çok tercih ettikleri yerlerden biridir. Çam ağaçlarının altında piknik masaları vardır.
ÖNEMLİ TELEFONLAR
Kaymakamlık : (0216) 382 60 17
Belediye Başkanlığı : (0216) 382 78 09
Belediye Santral : (0216) 382 78 50
Büyükada Devlet Hastanesi : (0216) 382 62 28
Merkez Sağlık Müdürlüğü : (0216) 382 62 10
Ambulans : (0216) 382 63 03
Belediye Zabıta : (0216) 382 68 03
Halk Eğitim Merkezi : (0216) 382 56 66
Müftülük : (0216) 382 56 03
Milli Eğitim Müdürlüğü : (0216) 382 65 01
Büyükada İskele : (0216) 382 60 06
Deniz Otobüsü İskelesi : (0216) 382 44 36
Polis : (0216) 382 60 36
İtfaiye : (0216) 382 68 21
Iski : (0216) 382 62 15
PTT : (0216) 382 59 71
Muhtarlık (Nizam Mahallesi) : (0216) 382 59 32
Muhtarlık (Maden Mahallesi) : (0216) 382 45 86
KULÜPLER – DERNEKLER
ANADOLU KULÜBÜ
1906′da Leon Pearce adlı bir İngiliz avukatın önderliği ile Büyükada’da kurulan Prinkipo Yacht Club Company Ltd. 1923′de adını değiştirerek Büyükada Yat Klubü Osmanlı Anonim Şirketi adını, Cumhuriyet’in ilanından sonra ise Büyükada Yat Klubü Türk Anonim Şirketi adını aldı. 1937 de klubün iflası üzerine Atatürk’ün emri ile Yat Klüp, Anadolu Kulübü’nün Büyükada şubesine dönüştü.
Adres: 23 Nisan Cd. No.: 58 Büyükada
Telefon : (0216) 382 68 30 – 382 11 24
SEFEROĞLU KULÜBÜ
1972 yılında Seferoğlu Tenis ve Su Sporları Kulübü adıyla kurulmuştur. Amacı kulüp üyelerinin ve çocuklarının tenis, basketbol, yüzme, voleybol gibi sportif faaliyetlerde bulunabilmesini sağlamaktır. Kulübün yönetim binası olarak kullanılan Art Nouveau ve Ampir elemanlarla zenginleştirilmiş süslemesiyle seçmeci (eklektik) tarzdaki yapı 1999 yılının Ağustos ayında yanmıştır.
Adres: Çankaya cd. No: 68 Büyükada
Telefon : (0216) 382 54 64
BÜYÜKADA SU SPORLARI DERNEĞİ
Büyükada Deniz Kulübü olarak da bilinen dernek 1985 yılında 11 Büyükada’lı tarafından kuruldu. Amacı Adalı çocuklara ve gençlere su sporlarını sevdirmek ve öğretmektir. 1995 yılında başlattığı ve sadece yaz aylarında yapılan yüzme çalışmaları 1999 da kapalı havuzun da devreye girmesi ile 12 aya yayılmıştır. Büyükada da oturan ve okuyan her çocuk, kulübün tesislerinden ücretsiz olarak faydalanabilir. Büyükada Deniz Kulübü’nün yüzücüleri birçok müsabakalara katılmakta ve çok iyi neticeler elde etmektedirler.
Adres: Deniz Kulübü Sk. No: 18 Büyükada
Telefon : (0216) 382 75 76 – 382 76 01 Fax: (0216) 382 32 76
BÜYÜKADA KÜLTÜR DERNEĞİ
1994 de kurulan ve 1995 de faaliyete geçen Büyükada Kültür ve Yardımlaşma Derneği Büyükada ile ilgili yayınlar, kültür ve sanat faaliyetleri, çevre çalışmaları ve yardımlar yapmaktadır.
Adres: Çınar Meydanı No:18 Büyükada
Telefaks: (0216) 382 73 78
ADALAR ROTARY KULÜBÜ DERNEĞİ
Adres: Camii Sk. No: 9 Büyükada
Telefon: (0216) 382 28 55
Bu bilgiler için Panorama Butik Oteline teşekkür ederiz, otelin web sitesine gitmek için tıklayınız >>>
